nagapanchami

ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಪಂಚಮಿ ದಿನ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಪಂಚಮಿ ಹಬ್ಬ, ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರ ಹಬ್ಬ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ನಾಗಪ್ಪ / ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಬಹಳ ನೇಮ, ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮಂಗಳ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಡಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ದೇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹುತ್ತದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಹಾವಿನ ಆಕಾರ ಮಾಡಿಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿ ನಾಗಪ್ಪನ ವಿಗ್ರಹ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪಟ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತೆ. ಇದನ್ನೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಕೆಲವರು ಹಾವಿನಾಕಾರದ ರಂಗೋಲಿಯನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಾಗಪ್ಪನಿಗೆ ಹಾಲು, ನೀರಿನಿಂದ ತನಿ ಎರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಾಳೆ(ಕೇದಿಗೆ) ಗಿಡದ ಎಲೆ/ಹೂವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ತನಿ ಎರೆಯುತ್ತಾರೆ. ತಾಳೆ(ಕೇದಿಗೆ) ಗಿಡದ ಚಿತ್ರ ಕೆಳಗಿದೆ.

ಮಂತ್ರಾಕ್ಷತೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು, ಕಡಲೆ ಕಾಳು ಸೇರಿಸಿದ ಮಿಶ್ರಣ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಷೋಡಶೋಪಚಾರದಿಂದ ಪೂಜೆಮಾಡಬೇಕು. ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಚಿಗಳಿ ( ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿ ಮಾಡುವ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸು), ತಂಬಿಟ್ಟು ( ಅಕ್ಕಿ, ಬೆಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿ ಮಾಡುವ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸು) ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೆ ಹಾಲು ತನಿ ಎರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಣ್ಣ , ಅಕ್ಕನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷತೆ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೆ ಹಾಲು ತನಿ ಎರೆಯುವುದು. ಅಕ್ಕ, ತಂಗಿ, ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ತನಿ ಎರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಲನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಸವರಿ , ಹೊಟ್ಟೆ ಬೆನ್ನು ತಂಪಾಗಿರಲಿ ಅಂತ ಹಾರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಹೊಟ್ಟೆ ಎಂದರೆ – ಮುಂದೆ ಬರುವ ಪೀಳಿಗೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಮಕ್ಕಳು ಎಂಬ ಸಂಕೇತ , ಬೆನ್ನು ಎಂದರೆ ಹಿಂದಿನಪೀಳಿಗೆ ಅಂದ್ರೆ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಎಂಬ ಸಂಕೇತ. ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲರು ಚೆನ್ನಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರ ಹಬ್ಬ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಊಟಕ್ಕೆ ಕಾಯಿ ಕಡುಬು, ಉದ್ದಿನ ಕಡುಬು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಾಗಪ್ಪನಿಗೆ ಘಾಟು ಆಗಬಾರದೆಂದು ಯಾವುದೇ ಕರಿದ ತಿಂಡಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅಡಿಗೆಗೆ ಒಗ್ಗರಣೆ ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ.

1. Tithi

Shravan Shukla Panchami (Fifth day of the bright fortnight of the Hindu lunar month of Shravan).

2. History

King Janmejay who performed sarpyadnya (Sacrificial fire of snakes) was appeased by Sage Astik. When Janmejay told Him to ask for a boon, Sage Astik asked for the cessation of the sarpyadnya. The day on which Janmejay stopped sarpyadnya was Shravan Shukla Panchami.

3. Greatness of snakes

A. Sheshnag supports the Earth on His hood. He lives in Hell and has a hundred hoods with a diamond on each. He evolved from the Tama component of Shrivishnu. At the end of every kalp (A day and night of Deity Brahma), Shrivishnu relaxes in the great ocean on the body of Sheshnag. In the Tretayug when Shrivishnu incarnated as Bhagawan Shriram, Sheshnag incarnated as Lakshman, His brother. Shri Krushna incarnated in the transition period between the Dwaparyug and Kaliyug. At that time, Sheshnag incarnated as Balram, His brother.

B. The day Shri Krushna killed the serpent Kaliya in the bed of Holy River Yamuna, was Shravan Shukla Panchami.

C. In the Shrimadbhagwadgita, Shri Krushna while narrating His greatness states, “The supreme amongst serpents is ‘Anant’, that is me.”

अनन्तं वासुकिं शेषं पद्मनाभं च कम्बलम् ।

शंखपालं धृतराष्ट्रं तक्षकं, कालियं तथा ।।

‘Nine types of serpents – Anant, Vasuki, Shesh, Padmanabh, Kambal, Shankhapal, Dhrutarashtra, Takshak and Kaliya are worshipped. As a result, fear of serpents is overcome and poisoning by venom is prevented.’

On this day, figures of Navanag (Nine cobras) are drawn with turmeric or raktachandan (Red sandalwood) on a wooden seat and are worshipped; they are offered naivedya of milk and parched rice. The Navanag comprise of the nine major groups of pavitraks. Pavitraks are the subtlemost Divine particles.

5. Implied meaning

         ‘All living organisms in the world are attuned to the functions of the world. By worshipping cobras on the day of Nagpanchami, God is performing actions through them. This is the broad view to be understood.’ – H.H. Parashram Madhav Pande Maharaj, Sanatan Ashram, Devad, Panvel.

6. Importance of fasting

         Five ages ago there was an inferior Goddess named Satyeshwari. Satyeshwar was Her brother who died on the day before Nagpanchami. In grief of Her brother’s death, She did not eat any food. Hence females observe fast on that day for their brothers longevity. For him to come out from sorrow and danger safely is also one reason for observing the fast. If the sister calls out to God for her brother on the previous day of Nagpanchami, the brother gets 75% benefit and is also protected.

7. Science behind worshiping a cobra

         Satyeshwari saw Her brother in the form of a cobra. At that instant She believed that the cobra was Her brother. At that time Nagdevata promised Her that He would protect any female who would worship Him as Her brother. Hence, on that day every female celebrates Nagpanchami by worshipping the cobra.

8. Fordidden actions

On this day, we should not chop, cut, fry, even keep a frying pan on the fire etc. These norms should be followed. Digging on this day is also forbidden.

9. Prayer to be made on the day of Nagpanchami

         On the day of Nagpanchami, the cry of the sister who prays with intense yearning for the progress of her brother reaches the feet of God. Every sister on this day should pray that God bestows righteous intellect, power and strength on every youth for the establishment of the Divine Kingdom ! On Nagpanchami, maximum of chanting should be done to obtain peace. One should stay calm and try to overcome the personality defects.

10. Spiritual benefits of Nagpanchami

Worshipping a serpent ritualistically on the day of Nagpanchami amounts to :

A. Appeasing the Serpent Deity.

B. Worshipping Deity Shiva in a gross form, that is sagun form. Hence, the vibrations of Deity Shiva in the atmosphere on this day beget benefits for the embodied soul over the next 364 days.

11. Sloka/Stotra

tat puruShaaya vidmahe mahaa senaaya dhImahi
tannH shaNmuga prachodayaat

ತತ್ ಪುರುಷಾಯ ವಿದ್ಮಹೆ ಮಹಾ ಸೆನಾಯ ಧೀಮಹಿ
ತನ್ನ್ಃ ಶಣ್ಮುಗ ಪ್ರಚೊದಯಾತ್

Nava Naaga Stotra,

anaMta vaasukiM shEShaM padmanaabhaM cha kaMbalaM
shaMkapaalaM drutaraaShTraM cha takShakaM kaaliyaM tatha
etaani nava naamaani naagaanaaM cha mahaatmanaM
saayaMkaale paThe nityaM praataHkaale veSheshataH
tasya vishabhayaM naasti sarvatra vijayi bhavet

ಅನಂತ ವಾಸುಕಿಂ ಶೇಷಂ ಪದ್ಮನಾಭಂ ಚ ಕಂಬಲಂ
ಶಂಕಪಾಲಂ ದ್ರುತರಾಷ್ಟ್ರಂ ಚ ತಕ್ಷಕಂ ಕಾಲಿಯಂ ತಥ
ಎತಾನಿ ನವ ನಾಮಾನಿ ನಾಗಾನಾಂ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಂ
ಸಾಯಂಕಾಲೆ ಪಠೆ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರಾತಃಕಾಲೆ ವೆಷೆಶತಃ
ತಸ್ಯ ವಿಶಭಯಂ ನಾಸ್ತಿ ಸರ್ವತ್ರ ವಿಜಯಿ ಭವೆತ್

Link to Song,

http://www.kannadaaudio.com/Songs/Devotional/SriVidyabhushana/Subrahmanya1.ram

SubramaNya ashTottara,

http://www.raaga.com/player4/?id=91804&mode=100&rand=0.5875204792246222

Courtesy: Sanathan Sanstha

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s